Гаилә җылысы

(Халыкара гаилә көненә багышланган

4–5 яшьлек балалар өчен музыкаль бәйрәм сценарие)

 

Айгөл АКСАНОВА,

Казандагы

№405  нче балалар бакчасы тәрбиячесе

 

Максат: балаларда гаилә кыйммәтләренә мәхәббәт һәм хөрмәт тәрбияләү; музыкаль-иҗади сәләтләрен үстерү; ата-аналар белән балалар арасында җылы мөнәсәбәтләр ныгыту.

Катнашучылар: 4–5 яшьлек балалар, тәрбиячеләр, әти-әниләр (кунак сыйфатында).

Җиһазлау: зал шарлар, гаилә темасына плакатлар, «Гаилә – бәхет ачкычы», «Гаилә – җылы учак», «Тату гаилә – ил терәге» дигән рәсемнәр белән бизәлә. Музыкаль үзәк, татар халык көйләре язмалары әзерләнә.

Дәвамлылыгы: 25–30 минут.

Бәйрәм барышы

  1. Кереш өлеш. Сәламләү (3 минут)

Балалар парлап залга керәләр, түгәрәккә басалар. Алып баручы (тәрбияче) уртага чыга.

Алып баручы. Хәерле көн, кадерле балалар, хөрмәтле әти-әниләр, әби-бабайлар! Бүген бездә зур бәйрәм – Гаилә көне. Гаилә ул – безнең иң җылы сыеныр урыныбыз, иң ышанычлы терәгебез .

Балалар, әйтегез әле, гаилә дигән сүзне ишеткәч, күз алдыгызга нәрсә килә? (Балаларның җаваплары тыңлана.)

Алып баручы. Дөрес, гаилә  ул –  әти, әни, әби, бабай, абый, апа, эне, сеңел. Гаилә  ул – бергә яшәгән, бер-берсен яраткан кешеләр .

  1. Музыкаль сәламләү. «Безнең гаилә» җыры (3 минут)

Балалар «Безнең гаилә» дигән татар халык көенә җыр башкаралар (җыр сүзләре алдан өйрәнелә). Җыр барышында балалар кул чабалар, гади хәрәкәтләр ясыйлар.

Алып баручы. Менә нинди матур җыр! Гаилә ул җыр кебек матур, җыр кебек бердәм булырга тиеш.

  1. Шигырьләр уку (5 минут)

Балалар чиратлап гаилә турында кыска шигырьләр сөйлиләр.

1 нче бала:
Әнием минем – кояшым,
Әтием – минем аем.
Икесе дә янымда,
Бәхетле мин,  бик шат мин.

2 нче бала:
Гаиләм бар – көчем бар,
Гаиләм бар – терәгем.
Әти-әни янымда,
Гөрләп үсә йөрәгем .

3 нче бала:
Әбием миңа әкият сөйли,
Бабам мине сөендерә.
Алар булган өйдә безнең
Һәрвакыт җылы, рәхәт .

  1. Татар халык уены «Шалкан» (7 минут)

Балалар, кулга-кул тотынып, түгәрәккә басалар. Бер бала уртада «шалкан» була. Калганнар түгәрәк буенча җырлыйлар һәм хәрәкәтләр ясыйлар .

Уен барышы:

  • «Бабай шалкан утырта» – бер бала «бабай» ролендә чыга;
  • «Шалкан үсә, зур була» – уртадагы бала акрын гына үсә кебек хәрәкәт ясый;
  • «Тарта бабай шалканны, ала алмый суырып» – «бабай» уртадагы баланы тарта;
  • «Чакыра ул ярдәмгә әбине» – «әби» килеп кушыла, һәм балалар бер-берсенә тотынып тезеләләр;
  • Уен шулай дәвам итә, барлык балалар катнашканчы.

Алып баручы. Шалканны бергә тартып чыгардык. Менә шулай гаилә дә бергә булганда гына авыр эшләрне җиңә ала.

  1. «Әниемә» җыры (4 минут)

Балалар әниләргә багышланган җыр башкаралар. Җыр вакытында балалар әниләренә кул болгыйлар, йөрәк формасы ясыйлар.

Алып баручы. Әни – һәркем өчен иң якын, иң изге кеше. Әниләрнең ягымлы сүзләре балага гомер буена юлдаш була .

  1. Хәрәкәтле уен «Тату гаилә» (5 минут)

Балалар төркемнәргә бүленәләр (һәр төркем – «гаилә»). Тәрбияче командалар бирә:

  • «Бергәләп кул чабабыз!» – балалар бергә кул чабалар;
  • «Бергәләп сикерәбез!» – балалар сикерәләр;
  • «Бергәләп утырабыз!» – балалар чүгәлиләр;
  • «Бер-беребезне кочаклыйбыз!» – балалар кочаклашалар.

Алып баручы. Менә нинди тату гаиләләр! Гаиләдә һәрвакыт бергә булу мөһим: бергә шатланырга да, бергә ярдәмләшергә дә кирәк.

  1. «Гаилә рәсеме» иҗади бирем (5 минут)

Әти-әниләр белән балалар бергәләп «Безнең гаилә» дигән рәсем ясыйлар (алдан әзерләнгән кәгазь, төсле карандашлар таратыла). Рәсемдә һәр бала үз гаиләсен сурәтли.

Алып баручы. Карагыз әле, нинди матур рәсемнәр! Һәр гаилә үзенчә матур, һәр гаилә – үзе бер серле сандык.

  1. Йомгаклау. Рәхмәт сүзләре (3 минут)

Балалар түгәрәккә басалар. Алып баручы йомгак ясый.

Алып баручы. Бүген без гаилә турында җырладык, уйнадык, рәсем ясадык. Гаилә ул – безнең иң зур байлыгыбыз. Гаилә булганда, без көчле, без бәхетле.

Балалар бергәләп әйтәләр: «Гаиләм – минем терәгем! Гаиләм – минем бәхетем!»

Алып баручы. Бәйрәмебез тәмам. Кадерле балалар, әти-әниләр, сезгә нык сәламәтлек, бәхет һәм тату гаилә телим!

Балалар музыка астында залдан чыгалар.

Методик күрсәтмәләр

  1. Җыр һәм шигырьләрне алдан өйрәнү: бәйрәмнән 1–2 атна алдан балалар белән җырлар, шигырьләр, уен хәрәкәтләре өйрәнелә.
  2. Ата-аналарны җәлеп итү: әти-әниләрне «Гаилә рәсеме» биременә чакыру аларның бала белән бергәләп иҗат итүенә ярдәм итә.
  3. Уеннарны сайлау: 4–5 яшьлек балалар өчен гади, аңлаешлы кагыйдәле уеннар сайлана. «Шалкан» уены – татар халык уены буларак, балаларга милли культураны җиткерү чарасы.
  4. Музыкаль бизәлеш: татар халык көйләре, балалар җырлары кулланыла. Музыка темпы балалар яшенә туры килергә тиеш.