Бәбигә исем кушу йоласы

 

    Ландыш ГАЛИМУЛЛИНА,

 музыкальный руководитель

Янгуловской средней школы

имени Г.Г.Гарифуллина

   

              Аннотация.  Музыкальное воспитание – это не просто дополнительный кружок, а инвестиция в будущее ребенка. Оно закладывает фундамент для развития его творческих способностей, формирует гармоничную личность, учит радоваться жизни и находить красоту в окружающем мире.

Максат:  милли гореф гадәтләрне балаларга өйрәтү; балаларны халык  мәдәнияте белән таныштыруны дәвам итү, балаларның күңелен күтәрү, иҗади сәләтләрен үстерү;

Бизәлеш: зал түрендә өйнең эчке күренеше. Татар халкының борынгы әйберләреннән сәке, анда мендәрләр, чигүле сөлге, пәрдәләр белән бизәлгән бишек асылган, бишектә – бәби.

Алып баручы:

Нәрсә сон ул гаилә. Гаилә ул – әти, әни, әби, бабай, балаларның бергә яшәве. Ә матур, тату гаилә дигәнне ничек аңлыйсыз?

Балалар: (балалар җавабы)

Алып баручы: Әйе, бер-береңне аңлап дус  яшәгәндә генә матур, тату гаилә барлыкка килә. Андый гаилә яши торган йорттан җылылык, нур бөркелеп тора.

Бүген без “Бәбигә исем кушу йоласын карап китәрбез”

– Әби бабасына сөенеч, әти-әнисенә горурлык булып, өй эчен нурга күмеп  дөньяга сабый туды. Яшь гаиләдә күңелле мәшәкатьләр башлана.

Бәби җылаган тавыш. Әни керә.

Әни: Ай, күз нурым, йолдызым, әле генә йоклаткан идем бит. Уянып киттенме? Чү, балам, чү!

Бишек җыры ишетелә, әни кеше бәбине бишеккә салып тирбәтә.

Әни: Йоклады, аллага шөкер! Инде бәби йоклаганда бераз өй эшләремне карый торыйм.

Ишек дөбердәтәләр.

Әни:

– Кем бар анда? Керегез!

Балалар керәләр.

– Исәнмесез, саумысез!

Нигә саумыйсыз кәҗә.

Каршылагыз хөрмәт белән

Күчтәнәч тулы кәржинә

Әни:

Килдегезме, кунаклар,

Түрдән узыгыз әйдә!

Мичтә күмәч, җамаякта

Изелеп пешкән әлбә.

Бала: Без бәби карарга килдек. Бик күп бүләкләр алып килдек. Бүләкләрне бирсәк ярыймы?      

Әни: Әйдәгез, әйдә!

Бала:

Һай, бу бала бал кебек,

Сыгылып торган тал кебек.

Авызы-борыны уймактай,

Өсте утырган каймактай.

(Бәбине кулы белән сыпыра, өстенә бүләген куя)

Бала:

Менә сиңа бүләгем,

Акыллы бул, үскәнем!                        

Бала:

Яман күзләр сиңа тимәсен

Кеше сине начар димәсен

Бала:

Матур булып ус син,

Батыр булып үс син,

Илгә хезмәт итәрдәй

Лачын булып үс син.

М.Аяз:

Тыпыр-тыпыр йөрерсен,

Әти-әнисен сөйсен.

Кешеләр аны яратсын,

Күзләр генә тимәсен!

Әни:

Рәхмәт сезгә, балалар.

Насыйп булсын сезгә хәләл ризык,

Харам ризык сезгә ят булсын.

Кеше бәхетеннән көнләшмәгез,

Күңелегез сөттәй ак булсын.

Бала: –Минем бәбине кулыма тотып карыйсым килә. (Бәбине кулына ала)

Әни: Бәбине бик җайлап кына тотарга кирәк. Бәбине йокыдан уятканда юаткыч әйтеп уятырга? Юаткыч беләсезме.

Бала:

Беләбез

Тор, тор, тургай,

Йокың туйган бугай,

Сине  күрергә

Дусларың килгән бугай.

Бала:Менә безнең бәбиебез уянды, елмаеп та җибәрде. Карагыз әле, бәбинең маңгаенда нинди кара тап икән бу? Без күрмәгәндә идәнгә төшеп пычранган әллә?

Әни: Юк, күз тимәсенгә корым сөрткән идем.

Бәбигә күз тимәсен өчен элек-электән үк, маңгаена мич корымы сөртеп куя торган булганнар. Киеменә миләш агачыннан бөти такканнар, беләзек киерткәннәр. Алар бәбине яман күзләрдән саклаган.

Бала:

Хәзер нишләтебез инде бәбине?

Бала:Уйнатырга кирәк.

Әйдә үзем уйнатам

Учти, учти, учтеки

Үсмәгәнгә кечтеки.

Үсәр әле, зур булыр

Бер дигән егет булыр.

Бала: Ярый, уйнаттык. Ә хәзер юындырабызмы,. (бала юындыру)

Әни:Әйдәгез юындырып алыйк.Әйдә улым апалар сине юындырабыз диләр.Солтан улым бик ярата юынырга. Әйдә  Алина юындырып ал әле?

Бала:

Ах, водичка хороша!

Хороша водичка!

Искупаем малыша

Чтоб сияло личико!

Ай, лады, лады, лады

Не боимся мы воды.

Чисто умываемся

Маме улыбаемся.

Әни:Менә, балалар, бәбине юындырып та алдык. Аны юындыргач нинди теләкләр теләргә кирәк, кем белә?

Бала:

Мин беләм

Суы сарыксын,

Үзе калыксын.

Тигез канатлы булсын,

Озын гомерле булсын.

Әни: Әмин шулай булсын.

Балалар

без бәбигә исем эзләмәдек тә бит әле. Әйдәгез, бергәләп исем сайлыйбыз.

Балалар:Әйдәгез

Җырлы-биюле уен “Исем сайлау”

Бергә: Бармак уены чыккан, диләр

Өйрәнсәм ярар иде.

Иң матур затлы исемне

Мин тапсам ярар иде

Бала:

Алия булсын!

Әни:

Юк инде, сабыебыз ир бала бит!

(җыр, тагын берәүне чыгаралар)

Бала: Илдан булсын! Ил даны дигән сүз!

Бала: Авылыбызда әллә ничә Илдан бар бит, шул җитеп торыр мәллә?..

Әни: Ярар, алайса.Тагын жырлап карыйк (җырлыйлар, тагын берәү кала)

Бала: Солтан! Солтан булсын!

Бергәләп: Булсын, булсын, бик матур!

Бала:

Булсын, булсын, бик күркәм,

Туры килсен үзенә.

Бай күңелле егет булып

Үссен безнең кечкенә.

 

Әни: Менә, балалар, бәбиебезнең исеме дә булды. Солтан бик матур, мәгънәле исем. Солтанны тәпи йортеп тә карыйкмы? Әйдәле, Әминә, тәпи йөртеп кара әле Солтанны.

Бала:

Йәле, кил әле, кил әле,

Килә аласың микән.

Камыт аякларың белән

Баса аласың микән?

Әни: Солтан көйсезләнә әле, нишләтербез икән?

Бала:Әйдә юатып карыйк

Чәп-чәп чәбәкәй

Безнең Солтан бәләкәй.

Ул акыллы, ул тәтәй

Килмә монда кәҗәкәй.

Менә, көлеп җибәрде Солтан!

Әни: Балалар Солтан улыма сезнен белэн бик кунелле булды.Әзрәк арып китте бугай, әйдәгез бергәләп жырлап йоклатыйк.

Бергәләп “Бишек җыры” җырлау:

Кояш ятты бишегенә

Күзләрен йомды.

Кошлар да сайрамый инде

Җилләр дә тынды.

Кушымта:

Яфраклар да серләшмиләр,

Йоклады каен.

Без дә йоклыйк, бәү-бәү итик

Улым – улкаем.

Песиең дә арыды инде

Боегып калды.

Башын салып тәпиенә

Йокыга талды.

Кушымта:

Әкрен басып Йокы бабай

Йөри өй саен.

Без дә йоклыйк, бәү-бәү итик

Улым – улкаем.

Тәрәзәдән тулган ай да

Карый үрелеп.

Нәниләрем нишли анда,

Йоклыймы? диеп.

Кушымта:

Әкрен басып Йокы бабай

Йөри өй саен.

Без дә йоклыйк, бәү-бәү итик

Улым – улкаем

Әни:Солтан улым йоклап та китте.Әйдәгез ул йоклаганда бергәләп чәй эчеп алыйк.

Балалар: Әдәгез балалар. (чыгып китәләр)