Гаилә җылысы
(Халыкара гаилә көненә багышланган
4–5 яшьлек балалар өчен музыкаль бәйрәм сценарие)
Айгуль АКСАНОВА,
Казандагы
№405 нче балалар бакчасы тәрбиячесе
Максат: балаларда гаилә кыйммәтләренә мәхәббәт һәм хөрмәт тәрбияләү; музыкаль-иҗади сәләтләрен үстерү; ата-аналар белән балалар арасында җылы мөнәсәбәтләр ныгыту.
Катнашучылар: 4–5 яшьлек балалар, тәрбиячеләр, әти-әниләр (кунак сыйфатында).
Җиһазлау: зал шарлар, гаилә темасына плакатлар, “Гаилә – бәхет ачкычы”, “Гаилә – җылы учак”, “Тату гаилә – ил терәге” дигән рәсемнәр белән бизәлә. Музыкаль үзәк, татар халык көйләре язмалары әзерләнә.
Дәвамлылыгы: 25–30 минут.
Бәйрәм барышы
- Кереш өлеш. Сәламләү (3 минут)
Балалар парлап залга керәләр, түгәрәккә басалар. Алып баручы (тәрбияче) уртага чыга.
Алып баручы:
Хәерле көн, кадерле балалар, хөрмәтле әти-әниләр, әби-бабайлар! Бүген бездә зур бәйрәм – Гаилә көне. Гаилә – ул безнең иң җылы сыеныр урыныбыз, иң ышанычлы терәгебез .
Балалар, әйтегез әле, гаилә дигән сүзне ишеткәч, күз алдыгызга нәрсә килә? (Балаларның җаваплары тыңлана.)
Алып баручы:
Дөрес, гаилә – ул әти, әни, әби, бабай, абый, апа, эне, сеңел. Гаилә – ул бергә яшәгән, бер-берсен яраткан кешеләр .
- Музыкаль сәламләү. “Безнең гаилә” җыры (3 минут)
Балалар “Безнең гаилә” дигән татар халык көенә җыр башкаралар (җыр сүзләре алдан өйрәнелә). Җыр барышында балалар кул чабалар, гади хәрәкәтләр ясыйлар.
Алып баручы:
Менә нинди матур җыр! Гаилә – ул җыр кебек матур, җыр кебек бердәм булырга тиеш.
- Шигырьләр уку (5 минут)
Балалар чиратлап гаилә турында кыска шигырьләр сөйлиләр.
1 нче бала:
Әнием минем – кояшым,
Әтием – минем аем.
Икесе дә янымда,
Бәхетле мин, бик шат мин.
2 нче бала:
Гаиләм бар – көчем бар,
Гаиләм бар – терәгем.
Әти-әни янымда,
Гөрләп үсә йөрәгем .
3 нче бала:
Әбием миңа әкият сөйли,
Бабам мине сөендерә.
Алар булган өйдә безнең
Һәрвакыт җылы, рәхәт .
- Татар халык уены “Шалкан” (7 минут)
Балалар кулга-кул тотынып түгәрәккә басалар. Бер бала уртада “шалкан” була. Калганнар түгәрәк буенча җырлыйлар һәм хәрәкәтләр ясыйлар .
Уен барышы:
- “Бабай шалкан утырта” – бер бала “бабай” ролендә чыга;
- “Шалкан үсә, зур була” – уртадагы бала акрын гына үсә кебек хәрәкәт ясый;
- “Тарта бабай шалканны, ала алмый суырып” – “бабай” уртадагы баланы тарта;
- “Чакыра ул ярдәмгә Әбине” – “әби” килеп кушыла, һәм балалар бер-берсенә тотынып тезеләләр;
- Уен шулай дәвам итә, барлык балалар катнашканчы.
Алып баручы:
Шалканны бергә тартып чыгардык. Менә шулай гаилә дә бергә булганда гына авыр эшләрне җиңә ала .
- “Әниемә” җыры (4 минут)
Балалар әниләргә багышланган җыр башкаралар. Җыр вакытында балалар әниләренә кул болгыйлар, йөрәк формасы ясыйлар.
Алып баручы:
Әни – һәркем өчен иң якын, иң изге кеше. Әниләрнең ягымлы сүзләре балага гомер буена юлдаш була .
- Хәрәкәтле уен “Тату гаилә” (5 минут)
Балалар төркемнәргә бүленәләр (һәр төркем – “гаилә”). Тәрбияче командалар бирә:
- “Бергәләп кул чабабыз!” – балалар бергә кул чабалар;
- “Бергәләп сикерәбез!” – балалар сикерәләр;
- “Бергәләп утырабыз!” – балалар чүгәлиләр;
- “Бер-беребезне кочаклыйбыз!” – балалар кочаклашалар.
Алып баручы:
Менә нинди тату гаиләләр! Гаиләдә һәрвакыт бергә булу мөһим: бергә шатланырга да, бергә ярдәмләшергә дә кирәк .
- “Гаилә рәсеме” иҗади бирем (5 минут)
Әти-әниләр белән балалар бергәләп “Безнең гаилә” дигән рәсем ясыйлар (алдан әзерләнгән кәгазь, төсле карандашлар таратыла). Рәсемдә һәр бала үз гаиләсен сурәтли.
Алып баручы:
Карагыз әле, нинди матур рәсемнәр! Һәр гаилә үзенчә матур, һәр гаилә үзе бер серле сандык.
- Йомгаклау. Рәхмәт сүзләре (3 минут)
Балалар түгәрәккә басалар. Алып баручы йомгак ясый.
Алып баручы: Бүген без гаилә турында җырладык, уйнадык, рәсем ясадык. Гаилә – ул безнең иң зур байлыгыбыз. Гаилә булганда без көчле, без бәхетле .
Балалар бергәләп әйтәләр: “Гаиләм – минем терәгем! Гаиләм – минем бәхетем!”
Алып баручы: Бәйрәмебез тәмам. Кадерле балалар, әти-әниләр, сезгә нык сәламәтлек, бәхет һәм тату гаилә телим!
Балалар музыка астында залдан чыгалар.
Методик күрсәтмәләр
- Җыр һәм шигырьләрне алдан өйрәнү:бәйрәмнән 1–2 атна алдан балалар белән җырлар, шигырьләр, уен хәрәкәтләре өйрәнелә.
- Ата-аналарны җәлеп итү:әти-әниләрне “Гаилә рәсеме” биременә чакыру аларның бала белән бергәләп иҗат итүенә ярдәм итә.
- Уеннарны сайлау:4–5 яшьлек балалар өчен гади, аңлаешлы кагыйдәле уеннар сайлана. “Шалкан” уены – татар халык уены буларак, балаларга милли культураны җиткерү чарасы.
- Музыкаль бизәлеш:татар халык көйләре, балалар җырлары кулланыла. Музыка темпы балалар яшенә туры килергә тиеш.
