84%
Электрон журналга
Эшкәртте: Сабирҗанов Т.
24 ноябрь 2016 ел 
Чыршы уенчыгы ясау 
(I сыйныфта технология дәресе)
Гөлүсә ИСМӘГЫЙЛЕВА, 
Балтач районы Сосна төп мәктәбе 
Максат. Укучыларны сызык буенча кисәргә, ябыштырырга өйрәтү. 
Бурычлар. Укучыларны чыршы уенчыгы ясарга өйрәтү, иҗади сәләтләрен, фикерләүләрен, танып-белү эшчәнлекләрен үстерү; игътибарлылык, мөстәкыйльлек, ярдәмчеллек, дуслык сыйфатлары тәрбияләү.
Дәрес тибы: яңа белем, күнекмәләр булдыру.
Предметара бәйләнеш: әдәби уку, музыка, математика, әйләнә-тирә дөнья.
Укучылар эшчәнлеге формасы: төркемнәрдә, парларда эш.
Җиһазлау һәм материал: презентация, проектор, төсле кәгазьләр, җилем-карандаш, кайчы, карандаш, талгын музыка, кояш нурлары, конверт, пазеллар, технологик карта, тегү җепләре, чыршы, фишка;  дәреслек, Интернет-ресурс.
                                                      Дәрес барышы
Дәрес этабы	Укучылар эшчәнлеге 	Укытучы эшчәнлеге 	
I.	Оештыру өлеше
Максат. Дәрескә уңай халәт тудыру

II. Белем-күнекмәләрне актуальләштерү
  Максат. Белем алуга кызыксыну хисе тудыру, эшне башкару теләге булдыру. Алда алынган  белемнәрне тирәнәйтү.
	Укучылар бер-берсен сәламли..
 – Исәнләштек күрештек-
Кулны кулга бирештек.
Матур итеп елмайдык, Белем иленә юл алдык. 

– Кыш җитте

Шигырьне тыңлыйлар, җаваплар бирәләр, үз фикерләрен әйтәләр.

	Эш урыннарын тикшерү.
– Хәерле көн, укучылар. Кәефләрегез ничек? 
Тырышып эшләргә барыгыз да әзерме? Әйдәгез, хәзер кәефләрегезне тагын да күтәреп алыйк..Парлашып басабыз, бер-беребезгә карап елмайыйк та исәнләшик.    
– Укучылар, тәрәзәгә карагыз әле, тышта елның кайсы фасылы җиткән? (2 нче слайд)
Нинди матур бүгенге көн
Кыш аеның бер көне.
Ап-ак карлар явып үтәр,
Һәркем күңеле көр бүген.
Тирә-як матурлыгына,
Кем генә соң сокланмый.
Кыш бәйрәме якынлаша
Каникулга  күп калмый.
 – Чыннан да, укучылар, декабрь – кыш аена кердек. Алда әле безне ап-ак кыш, якты матур көннәр, шау-шулы уеннар, каникуллар көтә...

 III. Уку мәсьәләсен кую
 Максат. Тема һәм  максатны билгели белергә өйрәтү

III. Уку мәсьәләсен кую
 Максат. Тема һәм  максатны билгели белергә өйрәтү

IV. Яна белемнәр ачу. Материалны беренчел кабул итүгә әзерлек

V. Белем һәм күнекмәләрне ныгыту.
Максат. Алган белемнәрне мөстәкыйль куллану

VI. Дәресне йомгаклау.
Рефлексия
 Максат. Дәрестәге эшчәнлекне анализлау, бәяләү	

Табышмак-шигырьгә җавап эзлиләр. 
 –Яңа ел.

– Кыш һәм яңа ел бәйрәме турында.

– Тиен  балаларга яхшы киңәшләр бирә. Агачлар кеше өчен бик кирәк. Алар һаваны чистарта. Агачларны кисәргә ярамый.

– Чыршы

– Моңсу
– Уенчыклары юк, бизәлмәгән

– Алабыз

– Чыршы уенчыгы, Кыш бабай
– Чыршы уенчыгы – Кыш бабай.

Түгәрәк һәм турыпочмаклыктан
– Башлык, бизәк, йөз, күз, борын, сакал
– Кызыл, ак, ал, яшел, кара

 «Яшел чыршы» җырын башкаралар

Технологик карта белән танышалар

Куркынычсызлык кагыйдәләрен искә төшерү

Технологик карта буенча, укучылар мөстәкыйль эшлиләр

    

– Кар бөртеге,  ылыслы ботаклары ясар идек
Бизәк төшерәләр.

Чыршыга уенчыкларны эләләр

– Безнең чыршыбыз матур
– Без максатыбызга ирештек

Үзбәя бирү
Кояш тирәли нурлар ябыштыралар	
(3 нче слайд)
Табышмак-шигырь укыла.
Һәр ел килә, бер дә калмый,
Һәркем аны ярата. 
Ул бәйрәмдә кыш бабабыз,
Күчтәнәчләр тарата.
Ниләр генә кыланмыйбыз,
Без әлеге бәйрәмдә.
Яше-карты, бала-чага,
Көтәләр аны җәйдән.
– Укучылар, табышмакның җавабы ни булыр?
 –  Әлбәттә, Яңа ел. Яңа елны һәркем көтеп ала. 
 Шулай булгач, бүген дәресебез нәрсә турында булыр икән?
  – Укучылар, хәзер мин сезгә   серле урманга бәйле вакыйга сөйлим, ә сез күзләрегезне йомыгыз да күз алдыгызга китереп утырыгыз.
 (4 нче слайд.) Беркөнне  балалар,   Яңа ел якынлашканын уйлап, урманга чыршы эзләргә чыгып китә.  Сөйләшә-сөйләшә  бара торгач, урманга килеп җиткәннәрен сизми дә калалар. Каршыда – серле урман.  Урман агачларының искиткеч матурлыгына соклана-соклана алар үзләренә бәйрәмгә чыршы сайлый башлыйлар.. Урманда чыршылар бихисап.  Барысы да матурлар, күз явын алырлык. Шулчак   кайдадыр серле тавыш ишетелә.   Балалар куркудан артка чигенә. Шулчак алар агач башында утыручы тиенне күреп алган. Балалар тиен дуска ни өчен урманга килүләре турында сөйлиләр.  Ә тиен аларга урман хуҗасының бик усал булуын, агачларны  кисәргә ярамаганлыгын бәйнә-бәйнә сөйләп бирә.
  Балалар кайтыр юлга кузгала. Алар бәйрәмне ничек чыршыдан башка уздырырбыз дип бик борчылган.  Урманны чыкканда кинәт кенә аларнын  исләренә ясалма чыршылар да булуы исләренә төшә. Балалар шатлана-шатлана өйләренә кайтып китә.
  – Укучылар, ничек уйлыйсыз, тиен балаларга дөрес киңәш биргәнме? Ни өчен чыршыларны кисәргә ярамый? Алар безгә нәрсә өчен кирәк?
– Дөрес, укучылар, агачлар, углекислый газны йотып, кислород бүлеп чыгаралар.
 – Карагыз әле, өстәлдә нәрсә бу?
– Балалар, чыршыга тагын бер тапкыр карагыз әле. Ул нинди?
– Ә ни өчен моңсу соң ул?

– Дөрес. Ә без аңа булыша алабызмы?
– Әйдәгез әле, алдыгыздагы конвертны алыгыз да пазеллар ярдәмендә чыршыга ярдәм итик. 
– Нәрсә килеп чыкты?
(5 нче слайд.)
– Димәк, без бүген дәрестә нәрсә ясыйбыз?
  – Дөрес. Чыршы уенчыгы – Кыш бабай ясарбыз. Без  бергәләшеп парларда, ярдәм итешеп эшләрбез.
– Әйтегез әле, укучылар, безнең уенчыгыбыз нинди геометрик фигуралардан тора? 
– Уенчык  нинди өлешләрдән тора? 
– Нинди төсләр кулланабыз?
– Афәрин
– Укучылар, әйдәгез, ял итеп алыйк әле
(6 нчы слайд.) Технологик карта буенча эш барышын аңлата: 
(1) Ак жирлеккә  тегү жебе куеп, (2) кызыл шапка, (3) ал йөз, (4) ак шапка асты, (5) шапкага бер мамык түгәрәк, (6) бизәк, (7) күзләр, (8) борын,  (9) сакал ябыштырыла.
Куркынычсызлык кагыйдәләрен искә төшерү
7 нче слайд. Талгын музыка астында, технологик карта буенча укучылар мөстәкыйль эшли
 Технологик карта буенча эш башкарыла.  Эш барышы күзәтелә. Авырсынган укучыларга ярдәм ителә. 

– Уенчыгыбыз әзер. Молодцы
– Ә безнең уенчыгыбыз тагын да матур булсын өчен нәрсә эшләр идегез?
 – Нинди бизәклэр төшереп булыр  иде?
– Әйдәгез, бизибез.
– Ә хәзер чыршыбызны үзебез ясаган матур уенчыкларыбыз белән бизик 
– Безнең чыршы хәзер нинди булды?
–Укучылар, дәрескә куйган максатка ирештегезме?
– Укучылар дәрес ошадымы?
Ошаса, кояшка – сары төстәге, ошамаса, зәңгәр төстәге нур ябыштырыгыз
 – Шуның белән дәресебез тәмам