Интерактив экоуеннар
(«SMART Notebook» программасында коммуникатив алымнар кулланып ясалган, экологик тәрбия бирүгә юнәлдерелгән дидактик уеннар)
Оркыя ӘХМӘТҖАНОВА,
Яр Чаллыдагы 67 нче «Өмет» балалар бакчасының югары квалификация категорияле татар теле тәрбиячесе

«ЭКОШӘҺӘР ТӨЗИБЕЗ»
Максат: балаларга интерактив уен нигезендә экологик белем бирү.
Бурычлар:
– балаларның шәһәрне чиста тоту турында күзаллауларын киңәйтү һәм белемнәрен арттыру, аларны киң таралган экологик проблемаларның берничәсе белән таныштыру;
– балаларның фикерләү сәләтен үстерү;
– интерактив тактада эшләү күнекмәсен булдыру.
Җиһазлау: компьютер, проектор, интерактив такта, тактада экошәһәр төзү өчен «кирпеч», «түбә» рәсемнәре.
Уен барышы
Тәрбияче балаларга интерактив тактада рәсем күрсәтә, экошәһәр төзергә тәкъдим итә.
– Балалар, әйдәгез экошәһәр төзибез. Экошәһәрне тирә-якны саклауга һәм яклауга караган рәсемле «кирпеч»ләрне генә кулланып төзербез. Сез бары тик бу шәһәргә, өйләргә туры килә тоган «кирпеч»ләрне генә сайлап алырга тиешсез.
Интерактив тактада «кирпеч»ләргә түбәндәге рәсемнәр ясалган:
1. Уңай эчтәлекле рәсемнәр: салават күпере, шифалы яңгырлар, кошлар сайравы, чиста һава, чиста сулы елга, чистарту корылмалары, яшел үсентеләр, ял итү парклары, тирә-юньгә зарар китерми торган машиналар, кошлар өчен җимлекләр, велосипед юллары, чәчәк түтәлләре. 
2. Тискәре эчтәлекле рәсемнәр: чүп өемнәре, рөхсәтсез җәнлекләр аулау, пычрак елгалар, тапталган чәчәкләр, зыянлы яңгыр, завод-фабрикаларның төтене, янгыннар.
Балалар экошәһәр төзиләр һәм уен барышында табигать күренешләре турында сөйлиләр һәм кешеләрнең табигатьтә үз-үзләрен дөрес тоту кагыйдәләрен искә төшерәләр: 
– экошәһәрдә шифалы яңгырлар ява, салават күпере чыга;
– экошәһәрдә яшел үсентеләр утырталар;
– экошәһәрдә елгаларны пычратмыйлар;
– экошәһәрдә кешеләр ял итү паркларында ял итәләр;
– экошәһәрдә чистарту корылмалары эшли;
– экошәһәрдә тирә-юньгә зарар китермәүче машиналар йөри;
– экошәһәрдә кошлар өчен җимлекләр ясыйлар;
– экошәһәрдә велосипед юллары ясалган;
– экошәһәрдә кошлар сайрый, кешеләр аларны саклыйлар һ.б.
Балалар «Кирпечләрне» (рәсемнәрне) интерактив тактада бармаклар ярдәмендә күчереп куеп өй төзиләр.

Бу уен балаларның экологик белемнәрен ныгытуга уңай йогынты ясый, 6–7 яшьтәге татар телендә иркен аралашкан балалар өчен тәкъдим ителә.

«УРМАНДА ҮЗ-ҮЗЕҢНЕ ТОТУ КАГЫЙДӘЛӘРЕ»
Максат: балаларны урманда үз-үзләрен тоту кагыйдәләре белән таныштыру. 
Бурычлар:
– балаларда экологик аң тәрбияләү, урманда үз-үзләрен тоту кагыйдәләре турындагы белемнәрен ныгыту һәм аны үтәргә омтылыш тудыру;
– логик фикерләү, балаларның күзаллау сәләтләрен үстерү, чагыштырып анализ ясарга, экологик кисәтү билгеләрен танып-белергә өйрәтү;
– интерактив тактада эшләү күнекмәсен булдыру.
Җиһазлау: компьютер, проектор, интерактив такта, тактада урман һәм урманда үз-үзләрен тоту кагыйдәләрен аңлаткан экологик билге-рәсемнәр, интерактив тактада кошлар тавышы, елгадагы су аккан тавыш.
Уен барышы
Тәрбияче интерактив тактада уен тәкъдим итә
– Балалар, мин сезне бүген урманга чакырам. Урманда йөрү кагыйдәләре бик күп, без хәзер аларны кабатларбыз.
Балалар бер-бер артлы интерактив такта янына чыгып, бер экологик билге-рәсемне алып, бу билге янында үзеңне ничек тоту турындагы кагыйдәне искә төшерәләр һәм билгене «урманда» кирәкле урынга урнаштыралар. 
Мәсәлән:
– Урманда учак ягарга ярамый!
– Кош ояларын туздырма, сакла! һ.б.
Сорау:
– Балалар, урманда үз-үзеңне тоту кагыйдәләре ни өчен кирәк? Әгәр дә кешеләр бу кагыйдәләрне үтәмәсәләр, ни булыр иде?
Балалар урманда үз-үзләрен тоту кагыйдәләренә туры килгән билгеләрне бармаклары белән рәсемгә күчереп куялар.

Бу уен табигать кочагында узеңне дөрес тоту, җир-суны пычратмау, яшеллекне hәм җан ияләрен саклау кирәклеген искәртә, 5–7 яшьтәге татар телендә иркен аралашкан балалар өчен тәкъдим ителә.