Хайваннар дөньясында
(IV сыйныфта татар теле дәресе. Татар төркеме)

Гөлфия ШӘЙХЕТДИНОВА,
Казандагы 4 нче махсус коррекцияләү интернат-мәктәбенең татар теле укытучысы

Дәрес темасы: Курыкма, тимим! (Ш. Галиев шигыре)
Дәрес тибы: ЛГКФ
Дәрес максатлары: 
-	укучы балаларның татар телендә сөйләм һәм лексик-грамматик күнекмәләрен камилләштерүне күздә тотып, аларда аралашу ихтыяҗын тудыру өстендә эшне дәвам итү;
-	укучыларда җәнлекләргә, кошларга карата ихтирамлылык һәм иътибарлылык тәрбияләү, укуда һәм хезмәттә үзләрендә белем-күнекмәләр булдыруга дәрт-теләкне үстерү;
-	укучыларның темага карата булган белемнәрен тулыландыру, танып белү активлыгын арттыру, бәйләнешле сөйләмнәрен киңәйтү.
Җиһазлау: техник чаралар, темага карата сюжетлы рәсемнәр, төрле уеннар үткәрү өчен карточкалар.
Дәрес барышы
I Оештыру өлеше
Уңай психологик халәт тудыру. Акрын гына муыка уйный.
- Исәнмесез!
- Хәерле көн!
- Хәлләрегез ничек?
- Утырыгыз.
- Бүген кем дежур?
- Бүген ничәсе?
- Атнаның нинди көне?
- Дәрестә кем юк?
- Укучылар, без бүгенге дәрестә “Хайваннар дөньясында” дигән теманы дәвам итәрбез, Ш.Галиевның «Курыкма, тимим!» дигән шигыре белән танышырбыз, сорауларга җавап бирербез.
II. Фонетик күнегү 2 нче слайд
[ Җ ] Укучылар темага бәйле сүзләрне дөрес әйтергә өйрәнәләр
[к э р п э], [җ ә н л э к], [ б ү р э], [къ у й а ң к а й], [н и ш л ә т э р], [ ш ә ф къ ә т л э], [а w ы л], [ к ү р э р г ә], [къ у р ы къ м а ], [и гъ т и б а р л ы ] 
III. Терәк беләмнәрне актуальләштерү этабы
“Нәрсә артык?” 3 нче слайд
Экранда хайван рәсемнәре күрсәтелгән. Мәсәлән, аю, бүре, төлке, тиен, сарык. Монда сарык рәсеме артык,чөнки ул йорт хайваны һ.б.
“Нинди җәнлек нәрсә ярата” 4 нче слайд 
- Җөмләләр төзибез. (Куян кишер ярата. Аю бал ярата. Тиен чикләвек ярата һ.б.)
- Нинди? соравына җавап бирәбез. 5 нче слайд
- Бүре нинди? (Бүре усал.)
- Төлке нинди ? (Төлке хәйләкәр һ.б.)
Өй эшен тикшерү
- Укучылар, сезгә өйгә хайван рәсемнәре ясарга бирелгән иде. Барлык укучылар да өй эшләрен эшләп килгәннәр. Рәсемнәр бик матур. Хәзер үзегез ясаган рәсемнәр буенча хикәя төзеп сөйлибез. 
(Укучылар җөмләләр төзеп әйтәләр.)
Физкультминутка. “Җиләк җыябыз”(музыка яңгырый)
- Без урманга барабыз, барабыз (йөрү хәрәкәтләре ясала).
- Тәмле җиләк җыябыз, җыябыз (иелеп җиләк җыю хәрәкәтләре ясыйлар).
- Усал бүре күренә, күренә (курку хәрәкәтләре ясыйлар, куллары белән үз-үзләрен кочаклыйлар).
- Өйгә таба качабыз, качабыз (йөгерү хәрәкәтләре ясыйлар).
IV Яңа материалны презентацияләү
“Табышмак” уены. 5 нче слайд
- Бу хайван бик куркак. Бу - ...
- Бу хайван агач башында яши. Бу – ...
- Бу хайван бал ярата. Бу –
1. Шигырьне укытучы сәнгатьле итеп укый.
2. Сүзлек эше.
Яңа лексика
Дер-дер килә - дрожит
Нишләтер? - что со мной сделает?
Бара биргән – продолжал идти
Шәфкатьле - доброжелательный
Игътибарлы - внимательный 
Анда - там
Монда - здесь
3. Шигырьне сәнгатьле уку 
(Укучылар алдан әзерләнгән, текст алды эше үткәрелгән. Балалар укыганда хаталы сүзләр төзәтелә.) 
V. Өйрәнелгән тема буенча укучыларның белемнәрен камилләштерү этабы 6 нчы слайд 
- Рәсемгә туры килгән юлларны тап. 7 нче слайд
- Малайга кайсы сыйфатлар туры килә?
Акыллы, ялкау, тәртипсез, начар, шәфкатьле, әдәпле.
VI. Йомгаклау этабы
8 нче слайд 
- Сорауларга җавап бир.
1)	Малай урманда нәрсәләр күргән?
2)	Тиен белән куянга малай нәрсә дигән?
3)	Аю кая килгән?
4)	Кем аюдан курыккан
5)	Аю ни өчен малайга тимәгән?
Шигырьне сәхнәләштереп күрсәтү
Үзбәя

         5             4            3
Өй эше 9нчы слайд
1. Шигырьне ятла. (85 нче бит)
2. Шигырьне сәнгатьле итеп сөйләргә өйрән.
VII. Саубуллашу.
- Балалар дәрес тәмам. Сау булыгыз. Уңышлар сезгә!