“Грамматика патшалыгына сәяхәт”
(Мәктәпкә әзерлек төркемендә бердәм белем бирү эшчәнлеге)
Гөлнара Нигъмәтҗанова, 
Казандагы 236 нчы балалар бакчасының югары категорияле тәрбиячесе 

Максат һәм бурычлар :
– авазларның сүздәге урыннарын табу күнекмәләрен камилләштерү;
– аваз анализы ясарга өйрәтүне дәвам иттерү;
– сузык һәм тартык авазлар арасындагы аерманы табу күнекмәләрен ныгыту;
– җөмлә турындагы белемнәрен кабатлау;
– фонематик ишетү сәләтләрен үстерү.
Төп белем бирү өлкәсе: танып белү.
Интеграль белем бирү өлкәләре: аралашу, матур әдәбият, сәләмәтлек, иҗади сәнгать.
Методик алымнар һәм чаралар: уен, әңгәмә, сораулар, биремнәр.
Сүзлек эше: бистә.
Җиһазлау: “тавышлы хат” аудиоязмасы, магнитофон; хәрефләр салынган “тылсымлы капчык”, җөмлә схемасы язылган плакат, посылка; уенчыклар: туп, шакмак, машина, курчак; ачкыч формасындагы медальләр; зәңгәр, кызыл, яшел карточкалар.
Таратма материал: санау таякчыклары, төсле карточкалар.
Эшчәнлек барышы.
Оештыру өлеше.
Тәрбияче. Кадерле балалар! Бүген безнең төркемгә бик серле хат –тавышлы хат килде. Әйдәгез тыңлап карыйк әле.
Аудиоязма: “Кадерле яшь дусларым! Мин – Грамматика патшабикәсе. Бүген сезне Белем иленең Грамматика патшалыгына кунакка чакырам. Сезнең ел буе нәрсәгә өйрәнгәнегезне беләсем килә. Грамматика патшалыгында сезне кызыклы биремнәр көтә. Ә инде биремнәрне дөрес үтәсәгез, Зиһен китапханәсенә керә алырсыз. Сезгә уңышлар телим!”
Тәрбияче. Я, балалар, сез Грамматика патшалыгына барырга әзерме? Ә тылсымлы ишекләр ачылсын өчен, безгә хәрефләрне һәм авазларны искә төшерергә кирәк.
(Тәрбияче, “Тылсымлы капчык”тан алып, хәрефләр күрсәтә, балалар авазны әйтә.)
Тәрбияче. Балалар, әйтегез әле, авазлар хәрефләрдән нәрсә белән аерыла? (Хәрефләрне без күрәбез, укыйбыз, язабыз, ә авазларны ишетәбез һәм әйтәбез.)
Күзләр гимнастикасы. “Тартыклар кыры”.
Тәрбияче. Балалар, әйдәгез экранга карыйк әле. Сезгә, ук буенча барып, карточкалардагы хәрефләрнең авазларын әйтергә кирәк. (Хәрефләр түгәрәк буенча язылган. Балалар аларны уңнан сулга һәм киресенчә укыйлар.)
З  —  Н  —  Й  —  Р  —  С  —  Л
Тәрбияче. Ә хәзер сузыклар язылган түмгәкләргә сикереп менәргә һәм төшәргә кирәк. (Күзләр белән өскә – аска хәрәкәтләр ясау.)
А—О—У—Ы—И—Э—Е (Хәрефләр берсе аска, берсе өскәрәк языла һәм сынык сызык белән тоташтырыла.)
Тәрбияче. Менә без Грамматика патшалыгына килеп җиттек. Безнең алда – Иҗекләр Бистәсе.
Тәрбияче. Балалар, ә нәрсә ул бистә. (Бистә  – шәһәрдән ерак түгел генә урнашкан  кечкенә район.)
Тәрбияче. Грамматика патшабикәсе безгә посылка җибәргән. Ә анда кызыклы бүләкләр бар. Сез миннән ярдәм көтмәгез. Тизрәк уенчыклар исемендә ничә иҗек булганын әйтегез. (Тәрбияче тартмадан уенчыклар: туп, шакмак (кубик), машина, курчак ала.)
Тәрбияче. Балалар, карагыз әле, нинди кызыклы уенчыклар. Әйдәгез аларның исемнәрен әйтик әле. 
– Курчак сүзендә ничә иҗек бар? Без аны ничек саный алабаз? (Кул чабып.)
– Бу сүздә ничә сузык аваз бар? Ә ничә иҗек? Ни өчен? (Курчак сүзендә ике иҗек, чөнки ике сузык аваз бар. Сүздә ничә сузык аваз булса, шуның кадәр иҗек булганын беләбез.)
(Башка сүзләр белән дә шулай эшлибез: туп, шакмак (кубик), машина.)
Тәрбияче. Балалар, бу предметларны бер сүз белән ничек атыйбыз? (Болар уенчыклар.)
Тәрбияче. Булдырдыгыз, балалар. Юлыбызны дәвам итәбез. Ә безнең каршыбызда “Җөмләләр өе”. Балалар, ә нәрсә соң ул җөмлә? (Бер-берсе белән дус берничә сүз. Җөмлә безгә нәрсә турында булса да хәбәр итә.)
Тәрбияче. Грамматика патшабикәсенең бик акыллы ярдәмчесе – Хәрефчек бар. Ул безгә җөмләләр схемасын алып килгән. Ул уенчыклар  сүзеннән җөмләләр төзергә куша.
1.____________ __________.
2.____________ __________ __________.
3.____________ __________ ___________ ___________.
Тәрбияче. Балалар, схемадагы сызыклар нәрсәне аңлата? (Сүзләрне.)
– Җөмлә ахырында нинди билге куелган? Нәрсәгә ул? (Нокта. Җөмлә тәмамланганны аңлата.)
Физкультминут.
Тәрбияче. Ә хәзер үзегез схема ясап карагыз. 
Җөмләләр.
Мин уенчык алам. Мин үз уенчыгымны алам.
Тәрбияче. Булды, балалар! Бу биремне дә эшләдек.
Белем иле патшабикәсе тавышы. Бик яхшы, балалар! Мин сездән канәгать. Биремнәрне тырышып һәм дөрес итеп эшләдегез. Димәк, сез Белем иленең Зиһен китапханәсенә үтә аласыз. Сезгә китапханәнең ачкычын бүләк итәм. Күп белергә тырышыгыз. Күп белсәгез, зирәк булсагыз, Белем иленең тәхетенә дә утыра алырсыз. Рәхмәт сезгә, балалар! Сау булыгыз”
Тәрбияче:
– Балалар, бүген без нәрсәләр турында сөйләштек?
– Сезгә аеруча нәрсә ошады?
– Белем иленә кабат килергә телисезме? (Балалар җавап бирә.)
– Балалар, Белем иленә сәяхәтебез бүгенгә тәмам. Без әле монда күп тапкыр әйләнеп кайтырбыз! Ә хәзергә Грамматика патшабикәсенең бүләген – Зиһен китапханәсе ачкычын алыгыз. (Балаларга ачкыч-медальләр тарата.)