“Табын янында”
(Рус телле балаларга татар теле дәресе. V сыйныф.)
Гөлнара Габдулла кызы НАСЫЙРОВА,
Яр Чаллы шәһәрендәге 19 нчы мәктәпнең татар теле һәм әдәбияты укытучысы

Максат.
1. “Табын янында” тексты белән танышу, күнегүләр системасы аша үзләштерү.
2. Тыңлап, аңлап сөйләм күнекмәләрен камилләштерү; актив аралашуга тарту, төркемнәрдә эшләү күнекмәләрен үстерү.
3. Табын янында утыру кагыйдәләренә өйрәтү.
Җиһазлау. Ноутбук, экран, проектор, карточкалар.
Материал. Дәреслек (Татар теле: Рус урта гомуми белем бирү мәктәпләренең 5 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус балалары өчен) / Р.З.Хайдарова  – Тулыл. 3 нче басма.- Казан: Мәгариф, 2012. – 99 бит.).
Укучылар төркемнәрдә эшлиләр. Традицион булмаган (йөзгә-йөз, җилкәгә-җилкә) утыру 
Дәрес барышы.
I. Оештыру өлеше.
- Исәнмесез, балалар! Бер-беребезгә карыйбыз һәм елмаябыз. Рәхмәт, утырыгыз.
II. Уңай психологик халәт тудыру.
- 1 нче (2 нче, 3 нче, 4 нче һ.б.) номерлы укучылар басыгыз, исәнләшәбез. Рәхмәт, утырыгыз!
- Дәрескә әзер укучылар басабыз. Рәхмәт, утырыгыз!
- Йөз партнерына күз кысып исәнләшәбез. Рәхмәт!
- Җилкә партнерына кул биреп исәнләшәбез. Рәхмәт!
III. Актуальләштерү. 
- Спроси у партнера по плечу, какое сегодня число?
- Какой день недели?
- Спроси у друга, какая сегодня погода?
- Скажи, кого нет на уроке?
- Посоветуй другу быть внимательным на уроке.
- Бу ничәнче кабинет?
- Бу кабинетта без кайсы фәнне өйрәнәбез?
- Бу ничәнче дәрес?
- Бүген сезнең ничә дәрес була?
IV. Өй эшен тикшерү. 
Һәр партага карточкалар куелган. Карточкадагы сүзләрнең тәрҗемәсен язарга.
гость		крошки		
хозяйка		валялись		
сын хозяйки		разговаривая		
затем		других		
чапылдатып		сайлап алды		

Экранда җаваплар.
- Тикшерәбез һәм билге куябыз: “5” - хатасы юк; “4” - 1 хата; “3” - 2-3 хата.
- Рәхмәт, эшләрне партада калдырабыз.
V.  Текст белән эш.
- Укучылар, бүгенге дәрестә без сезнең белән “Табын янында” тексты белән танышабыз. (Дәреслекнең 99 битендәге “Табын янында” дип исемләнгән текстны уку. СИНГЛ-РАУНД-РОБИН. 1 нче өстәлдәге 1 нче номерлы укучы укый һәм тәрҗемә итә һ.б.)
VI. Яңа текстны ныгыту.
1.
- В каком предложении говорится, что
•	Вчера я ходил в гости к одной семье?
•	Саша поставил салат к себе и стал быстро-быстро кушать?
•	Хозяйка подала нам суп: сначало мне, затем Саше.
•	Сын хозяина выбрал самое большое яблоко и отошёл от стола.
•	На десерт дали яблоко.
•	На столе осталось очень грязно: там валялись крошки хлеба и мясо.
2.
- Укучылар, сезнең алда карточкалар, сез бу раслаулар белән килешәсезме? (“Әйе” (+ ) яки “Юк”(- ) язарга.)
1. Мин бүген бер гаиләгә кунакка бардым.		
2. Өстәл өстендә салат белән савыт тора.		
3. Хуҗабикә башта Сашага, аннан соң миңа аш бирде.		
4. Саша авызын чапылдатмыйча, матур итеп ашады.		
5. Саша кулы белән аштан бәрәңге алды һәм өстәлгә куйды.		
6. Саша иң кечкенә алманы алды.		
7.Саша киткәч, өстәл өсте пычрак калды.		
- Тикшерәбез. Ни өчен?
3. Физкультминутка. (Балалар “Әпипә” көенә бии.)
МИКС-ПЭА-ШЭА. Сорауларга җавап бирегез:
1) Саша салатны, ашны ничек ашады? Кем “озынрак” шул җавап бирә.
2) Ул итне ничек алды? Кемнең “буе кыскарак”, шул җавап бирә.
3) Десертка нәрсә бирделәр? Кемнең “чәче озынрак”, шул җавап бирә.
4) Саша нинди алманы алды? Кемнең “аягы зуррак”, шул җавап бирә.
5) Саша киткәч, өстәл өсте ничек калды? Кемнен “чәче кыскарак”, шул җавап бирә.
6) Сашаның табын янында үз-үзен тотышы сезгә ошадымы? Кемнең “күзе карарак”, шул җавап бирә.
- Утырабыз, рәхмәт!
4.
- Укучылар,ә хәзер тактадагы рәсемнәргә карыйбыз.
- 1 нче рәсемдә нәрсә ясалган?
- 2 нче рәсемдә нәрсә ясалган?
- 3 нче рәсемдә нәрсә ясалган?
- 4 нче рәсемдә нәрсә ясалган?
- Рәхмәт, балалар!
5. КОНЭРС. (“Чатлыклар” ~ “углы”)
- Балалар, Саша  нинди малай? Сез ничек уйлыйсыз? Әгәр Саша уңай (яхшы) малай булса, уң якка басабыз, әгәр Саша тискәре (начар) малай булса, сул якка басабыз!
- Ни өчен ул уңай малай?
- Ни өчен ул тискәре малай?
- Рәхмәт, балалар, утырыгыз!
6. РАФТ. Һәр өстәлгә бирем тәкъдим ителә.
1 нче өстәл. “Саша табын янында” темасына рәсем ясый.
2 нче өстәл. Сашаны тәрбияле малай буларак тасвирлап, хикәяне үзгәртә. (Төркемнәрдә эш. Язу.) 
3 нче өстәл. Сашага яхшы киңәшләр биреп, һәр бала 1 әр җөмлә яза.
Һәр өстәлдән 1 нче номерлы укучы башкарган эшен сыйныф алдында яклый!
VII. Дәрескә нәтиҗә ясау. Билгеләр кую.
- Кемгә дәрес кызыклы булды, шул укучылар баса!
- Кемгә дәрес авыр булды, шул балалар баса.
- Сез бик яхшы эшләдегез! Рәхмәт!
VIII. Өй эше бирү.
Үзләре язган хикәяне сөйләргә өйрәнеп килергә.
- Ярый, балалар, дәрес өчен  бик зур рәхмәт Сезгә! Сау булыгыз!