Бәйләнешле сөйләм. Хат язу, телефоннан сөйләшү
(II сыйныфта татар теле дәресе)
Алсу Назыйм кызы МӨХЕТДИНОВА,
Кайбыч районы Иске Чәчкаб төп мәктәбенең I квалификация категорияле башлангыч сыйныф укытучысы

Максат: укучыларны хат язарга өйрәтү, телефоннан сөйләшү кагыйдәләрен дөрес куллана белү күнекмәсен булдыру; текст өлешләре турындагы белемнәрен тирәнәйтү; укучыларның тыңлап аңлау, аңлап сөйләү күнекмәләрен камилләштерү, балаларны актив аралашуга тарту, бер-береңә игътибарлылык тәрбияләү.
Көтелгән нәтиҗәләр:
1) предмет – хат язу тәртибен белү;
2) метапредмет– фикерне башкаларга төгәл җиткерә белү;
3) шәхескә кагылышлы – белемнәрне үзләштерүгә теләк булдыру.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Материал: Дәреслек (Татар теле: татар телендә башлангыч гомуми белем бирү мәктәбенең 2 нче сыйныфы өчен дәреслек, 2 кисәктә. / И.Х.Мияссарова, К.Ф. Фәйзрахманова. - Казан: “Мәгариф–Вакыт” нәшр., 2012. – 103 б.)
Дәрес тибы: яңа тема өйрәнү.
Дәрес төре: катнаш
Методлар: аңлату, өлешчә эзләнү, күрсәтү.
Алымнар: укытучы сүзе, укучы сүзе, дәреслек белән эшләү, әңгәмә, язмача эш.
Кулланылган структуралар: 
МЭНЭДЖ МЭТ, ХАЙ ФАЙВ, ТЭЙК ОФ - ТАЧ ДАУН, ФИНК-РАЙТ-РАУНД РОБИН, ФОЛОУ ЗЕ ЛИДЕР, КУИЗ-КУИЗ ТРЕЙД.
Дәрес барышы.
1. Мотивлаштыру–ориентлашу этабы.
А) Мотивлаштыру.
Елмаеп карагыз дөньяга,
Рәхәт бит яшәве, шулаймы?
Елмаеп яшәсәң көн саен,
Укырга,уйларга бик җайлы.
- Сез әзерме, укучылар? Татар теле дәресен башлыйбыз. ХАЙ-ФАЙВ.
Б) Ориентлашу.
Матур язу күнегүләре. Хх хәрефеннән башланган берничә сүз язу.
- Без сезнең белән нинди бүлекне өйрәнә башладык? (Бәйләнешле сөйләм.)
- Әйдәгез әле, белемнәрне тикшереп, барлап алыйк әле.
ТЭЙК ОФ - ТАЧ ДАУН.
- Сөйләм ул - үзебезнең уй–фикерләребезне сөйләп һәм язып белдерү. (Әйе.)
- Телдән әйтелгән сөйләм язма сөйләм була. (Юк.)
- Текста, әсәрдә тик 2 өлеш кенә була. (Юк.)
- Язуда теркәлгән яки басылган сөйләм текст була (Әйе.)
- Язылган текст язма сөйләм була (Әйе.)
- Текстның ахырын йомгаклау яисә бетем дип атыйлар (Әйе.)
- Текстның башы төп өлеш була. (Юк.)
Нәтиҗә ясау.
2. Уку мәсьәләсен кую.
Экранда язма.
-Укучылар, карагыз әле тактага. Бу нәрсә икән?
Исәнме, кадерле Дәү әнием!
Сиңа хат яза оныгың Динә. 
Хатыңны алдым, бик зур рәхмәт сиңа. Ничек соң хәлләрең, Дәү әнием? Авырмыйсыңмы, безгә кунакка килергә уйламыйсыңмы? Минем үземнең хәлләр бик әйбәт. “4” һәм “5” билгеләренә генә укып йөрим. Сине бик сагындым. 
Сине көтеп һәм сагынып Динә. (Бу хат.)
- Хат нинди сөйләм була? Бу текстмы? Өлешләрен билгеләгез әле.
- Дәрес темасын билгеләгез әле. Без дәрес ахырына нәрсә эшләргә өйрәнергә тиеш булабыз?
3. Уку мәсьәләсен чишү.
А)
– Укучылар, без сезнең белән хәзер хат язу тәртибен билгеләрбез.
ФИНК-РАЙТ-РАУНД РОБИН.
Нәтиҗә ясау. Исәнләшү. Килгән хат өчен рәхмәт әйтү. Хәл сорашу. Үзең турында язу. Кем язганын күрсәтү.
Б) ФОЛОУ ЗЕ ЛИДЕР.
В) Хатта җөмләләр билгеле бер тәртиптә урнашырга һәм бер-берсенә бәйләнгән булырга тиешме?
Дәреслек. 83 нче бит, 113 нче күнегү.
Хат язу.
Тикшерү. ( ____ номерлы укучы укый.)
Г)
– Хәзер безнең телефон заманы бит. Ә телефоннан сөйләшү кагыйдәләре бар микән? Ул нинди сөйләм була икән? Сез ничек уйлыйсыз? Дәреслекнең 82 нче битеннән табып укыгыз әле.
Парларда (иңбаш партнерлар белән) эшләү. 114 нче күнегү.
4. Ныгыту
- Бәйләнешле сөйләмгә, димәк, хикәя, әкият кенә керми, ә хат та, телефоннан сөйләшү дә керә икән. Сез КУИЗ-КУИЗ ТРЕЙД структурасы ярдәмендә бер–берегезнең белемнәрегезне тикшерерсез. Моның өчен сезгә карточкалар ясарга кирәк булачак. Хәзер беренче номерлы партнерлар ак кәгазь бите ала, битне уртага бүлә. Бер яртыны иңбаш, ә икенчесен каршыдагы партнерына бирәләр һәм битне тагын уртага бүләргә тиеш булалар. Сезгә 2 минут вакыт бирелә. (Таймер куела.)
- Вакыт башланды. Эшли башладык.
- Вакыт бетте, үз урыннарыгызга үтәсез һәм утырасыз. Бик яхшы, булдырдыгыз.
5. Йомгаклау
- Нинди тема өстендә эшләдек?
- Хат нинди сөйләм?  Телефоннан сөйләшү нинди сөйләм була?
6. Рефлексия
Син дәрестә нәрсәгә өйрәндең? Кыенлыклар булдымы? Эшеңне ничек бәялисең?
7. Өй эше
Иптәшеңә хат язып килергә.