Алмашлыкларны кабатлау
(IV сыйныфта руслар төркемендә татар теле)
Гүзәл ВәЛИЕВА,
Казандагы 70 нче урта мәктәпнең I квалификация категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы

Максат. Алмашлыкларны кабатлау. Укучыларның белемнәрен ныгыту, фикер йөртү сәләтен үстерү, туган җиргә хөрмәт тәрбияләү.
Җиһазлау. Дәреслек (Татар теле: Рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәпнең 4 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус телендә сөйләшүче балалар өчен) / Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова – Казан: Мәгариф, 2009.), музей рәсемнәре, компьютер, тестлар.
Дәрес барышы.
I. Оештыру өлеше.
– Исәнмесез, укучылар!
– Утырыгыз. Бүген сыйныфта кем кизү тора?
– Сыйныфта барлыгы ничә укучы?
– Утыр. Бүген ничәнче число?
– Көн җылымы, әллә суыкмы?
– Ни өчен суык? (Чөнки урамда кыш. Кыш көне суык була.)
– Дөрес, укучылар. Рәхмәт, утырыгыз.
II. Актуальләштерү.
– Узган дәрестә без алмашлыкларны өйрәнгән идек. Сезгә өй эше итеп алмашлыклар белән җөмләләр төзергә бирелгән иде. Хәзер өй эшен тикшереп китик.
– Димәк, укучылар, нинди алмашлыклар була? (Зат алмашлыклары, күрсәтү алмашлыклары һ.б.)
– Алмашлыклар нәрсә белән төрләнәләр? (Алмашлыклар килеш белән төрләнәләр.)
III. Төп өлеш.
– Алган белемнәребезне ныгытып китик.
Бирем башкарыла.
1. Нокталар урынына тиешле алмашлыкларны куярга. (2 нче слайд.)
... туган җирем Татарстан.
... Идел буенда урнашкан.
... шәһәрләр, авыллар, районнар күп.
Татарстанда төрле халыклар яши.
... тату яшиләр.
... туган җирем белән горурланам. (Укучылар биремне дәфтәрләрдә эшлиләр. Бергәләп дөреслеген тикшерәбез. 3 нче слайдта дөрес җаваплар күрсәтелә.)
– Укучылар, хәзер алмашлыкларның, сораулар куеп, килешләрен билгелибез.
Физкультминутка.
Су буенда бакалар
Баталар да калкалар.
Уңга да бөгеләләр,
Сулга да бөгеләләр,
Алга да бөгеләләр,
Артка да бөгеләләр
Һәм суга сикерәләр.
2. Җөмләләрне тәрҗемә итәргә. (4 нче слайд.)
Я рисую.                                           Я не рисую.
Он читает.                                        Он не читает.
Мы играем.                                      Мы не играем.
Вы слушаете.                                   Вы не слушаете.
Ты сидишь.                                      Ты не сидишь.
(Балалар биремне телдән башкара.)
3. Укучылар, тактага карыйк әле. (5 нче слайд.) Монда нинди музейлар сурәтләнгән? (Татарстанның Дәүләт музее, Сынлы сәнгать музее, Габдулла Тукай музее.) 
– Казанда нәрсәләр бар?
– Казанда кем яшәгән?
Хәзер сорау-җавап рәвешендә шушы рәсемнәргә карата сораулар куеп җавап бирик. Мин башлыйм, сез дәвам итәрсез.
– Синең Габдулла Тукай музеенда булганың бармы? (Әйе, минем Габдулла Тукай музеенда булганым бар.)
Укучылар, хәзер, алган белемнәребезне тикшерү өчен, мин сезгә тестлар өләшәм. Сез дөрес җавапларны билгеләргә тиеш буласыз.
IV. Йомгаклау.
– Дәрестә нәрсәләр өйрәндек?
– Нәрсәләр турында белдек? (Җаваплар тыңлана.)
Өйгә эш бирү. Билгеләр кую.