Әниләр бәйрәме
Гөлнур Минфатыйх кызы Мөбарәкшина,
Казан шәһәре Яңа-Савин районының 9 нчы урта мәктәбенең I квалификация категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы

Максат. Әниләргә карата мәхәббәт, ихтирам һәм алар белән горурлану хисе тәрбияләү. Укучыларда гадел, тату, эшчән, шәфкатьле булырга омтылыш уяту.
Зал матур итеп бизәлгән. Зур вазаларда чәчәк бәйләмнәре. 
Сәхнәдә зур экран. Экранда презентация күрсәтелә. Һәр слайдта балаларның әниләренең фоторәсемнәре (бу фоторәсемнәрне балалар алдан китереп, презентация ясыйлар). Сәхнәдә матур итеп балалар төзелеп торалар. Тыныч лирик көй яңгырый. Һәр слайд алышынганда, Ф.Яруллиннның “Әни” шигыреннән сүзләр әйтелә:
1 нче бала. Иң матур юллар - син йөргән юллар.
2 нче бала. Иң тәмле сулар - син биргән сулар.
3 нче бала. Иң йомшак куллар - син сөйгән куллар.
4 нче бала. Иң якты моңнар - син белгән моңнар.
5 нче бала. Иң кайнар эзләр - син баскан эзләр.
6 нче бала. Иң моңлы күзләр - син баккан күзләр.
7 нче бала. Иң тугры сүзләр - син әйткән сүзләр.
8 нче бала. Иң сабыр йөрәк - синең йөрәгең
9 нче бала. Иң талмас беләк - синең беләгең.
10 нчы бала. Иң изге теләк - синең теләгең.
11 нче бала. Үч тотмас күңел - синең күңелең, әни!

Алып баручы. Кадерле кунаклар! Без бүген язның беренче бәйрәме - 8 Март - Халыкара хатын-кызлар көнен билгеләп үтәргә җыендык. 8 Март ул әниләр, әбиләр, апалар, кызлар бәйрәме. Әйдәгез, без аларны бәйрәм белән котлыйк. Эшләрендә, тормышларында, укуларында уңышлар, сәламәтлек, бәхет телик.
1 нче бала.
Кояш көлә, мин елмаям,
8 нче Март бүген
Бүген әниләр бәйрәме 
Шуңа күңелем шат минем.
2 нче бала.
Син, әнием, минем өчен
Бу дөньяда бер генә.
Елмайганда йөзләреңнән
Бар өйгә нур бөркелә.
3 нче бала.
Тыңлап бишек җырларыңны
Елавым басылган бит.
Телем дә минем иң элек
“Әннә” дип ачылган бит.
Хөрмәтле әниләр! Бүләгебез сезгә - җырыбыз! (Әниләр бәйрәме” җыр башкарыла.)
4 нче бала.
Лампа түгел, яктырта,
Мич түгел, җылыта,
Ул нәрсә?
5 нчы бала.
Өй артында тып-тып нәрсә тама?
6 нчы бала.
Гөрләвек ага, кояш елмая,
Көннәр озая, төннәр кыскара.
Бу кайсы вакыт, я әйтеп кара?
7 нче бала.
Кояшлы көннәре белән
Ямьле март килеп җитте
Бу җырны безгә бүләккә
Ямьле яз бүләк итте.
(“Яз җитә”җыры башкарыла. Ф.Кәрим сүзләре, Ә.Фәйзи көе.)
Алып баручы.
Әйе, әйе, яз - ул барлык тереклек дөньясына җылылык, наз, яхшы кәеф, сәламәтлекне кояш нурлары аша тарата. Иң кадерле кеше - әниебез генә бу табигатьнең рәхәтлекләрен тоя белергә өйрәтә, чөнки әни ул - үзе җылылык, үзе зур бәхет!
Р.Миңнуллин шигыре “Әни кирәк!”
1 нче бала.
Көннәр якты булсын өчен
Йокы татлы булсын өчен
Бергә Әни кирәк!
3 нче бала. Җил-яңгырдан саклар өчен
Усаллардан яклар өчен
Бергә Әни кирәк!
4 нче бала. Ашлар тәмле булсын өчен
Дөнья ямьле булсын өчен
Бергә Әни кирәк!
6 нчы бала. Гөлләр чәчәк атсын өчен
Бәхет, шатлык артын өчен
Бергә Әни кирәк!Әни кирәк!
Иң кадерле кеше Җирдә
Әни, димәк!
(“Яраткан әниебез” җыры башкарыла. Ф.Рәхимголова сүзләре, Л.Батыр-Болгари көе.)
Алып баручы. Кадерле балалар! Безнең барыбыз да иң кадерле кеше- әниебез. Ә әниебезнең әнисе кем була? Әйе, ул дәү әни, әби була. Әбиләр дә безнең иң кадерле кешеләребез. Алар киң күңелле, тәмле телле, йомшак куллы, олы җанлы! Без әбиләребезне яратабыз, кайгыртабыз, ә кайчакта үзебез булдыра торган эшләрне дә әбиләрдән эшләтәбез. Бу кайбер малайларга кагыла.
“Мактаныша малайлар”. Ш.Галиев шигыре.
1 нче бала.
Минем әби уңган бик,
Минем әби кулай бик.
Әйткәнемне дә көтми, 
Чалбарны да үтүкли,
Күлмәкне дә үтүкли!
2 нче бала.
Минем әби дә бик шәп, 
Барын да бирә эшләп!
3 нче бала.
Бабакайга кем җитә!
Яратып эшли бик тә.
Ботинкамны чистартып, китерә ялтыратып.
4 нче бала.
Күрдем мин малайларны, 
Тыңладым, абайладым,
Шәп икән әбиләре,
Шәп икән бабайлары!
5 нче бала.
Әбекәем минем, әбекәем!
Әниемнең газиз әнисе!
Син мәңгегә минем күңелемдә
Бер газиз җан булып яшисең!
(“Минем әби” җыры башкарыла. Г.Латыйп сүзләре, А.Ключарев көе.)
Алып баручы. Ә менә бу балаларны тыңлыйк әле. Алар әниләренә, әбиләренә ничек булышалар икән?
Пәрдә ачыла. Өй күренеше. Өстәлдә самавыр, чәй тәмнәре, татар халык ашлары. Ишек шакыйлар. Балалар ишетми, чөнки барысы да эшлиләр. Берсе идән юа, икенчесе бәрәңге юа, ә өченчесе кер юа. Тагын ишек шакыйлар.
Әни. Балалар, бу мин, әниегез!
Зур кыз. Исәнме, әнием! Бәйрәм белән котлыйм сине!
Мин керләр юам, әни,
Сабынлап юам, әни! (Кер юа-юа сөйли.)
Әни. Рәхмәт, кызым! Үскәнсең, 
Матур итеп иткәнсең!
Уртанчы кыз (идәнне юа-юа, чүпрәген сыгып сөйли).
Идәнне юдым, әни!
Сабынлап юдым, әни!
Әни. (гәҗәпләнеп) Ай, кызым, үскәнсең,
Бигрәк матур иткәнсез!
Кече кыз. (әрчегән бәрәңгене сабынлап юа-юа сөйли)
Бәрәңге юдым, әни!
Сабынлап юдым, әни!
Әни. Ай, кызым, үскәнсең!
Нишләдең?!...
Алып баручы. Кайчак әниебезгә булышабыз дип, кызык хәлләр дә чыгарабыз. “Бәрәңгене сабынлап юмыйлар”, дип әйтмәде әни. Чөнки ул кызының тырышлыгын күрде.
“Бүген әниләр бәйрәме” Б.Рәхмәтнең шигырен сөйләнә.
Алып баручы. Менә ничек безнең балалар әниләренә булышалар! Бәйрәм белән сезне, кадерле әниләр, хөрмәтле хатын-кызлар! Бу бию сезгә багышлана. (Лирик көй яңгырый. Сәхнәгә, залга биючеләр керә, аларның кулларында чәчәкләр.)
“Иң матур җыр” шигыре. Җ. Тәрҗеманов
Күгәрченнәр, гөрләшәләр
Язгы кояш нурында, 
Алар җырлый иң матур җыр
Минем әни турында.

Нинди булган, нинди уңган-
Ул һәр эштә, һәр кайда!
Йомшак сүзе, күркәм үзе,
Нурлы йөзе елмая. 

Йөрәгемнең иң түрендә
Иң кадерлем- әнием.
Яхшылыкта, яманлыкта
Әниемә тиң илем.

Күрәсезме, букет итеп
Алсу нурлар бәйләмен.
Кояш котлый март аенда
Минем әни бәйрәмен.
(Әкрен генә көй ишетелә. Укучылар ярымтүгәрәк ясап басалар.)
1 бала. 
Әйтәсебез килә бүген
Кадерле әниләргә
Бу бәйрәм дөньяга килгән
Кояш нуры сибәргә!
2 бала.
Бу бәйрәмдәге җылылык
Гасырларга җитәрлек.
Сезнең назлы кулларыгыз
Әкиятне чын итәрлек
3 бала.
Читкә җитми, әниләрне
Һаман саклап йөрербез.
Әни кушса, әти белән
Тауларны күчерербез!
4 бала.
Наз гөлләре үсеп чыга
Сез үткән буш җирләрдән.
Кабул итегез котлаулар
Бергә.
Менә без - нәниләрдән!
(“Әниләр” җыры башкарыла. М.Ногман шигыре, Р.Яхин көе.)
Алып баручы. Газиз әнкәйләр! Бәйрәм белән сезне! Ходай Сезгә җан тынычлыгы, тән сихәтлеге, озын гомер насыйп итсен. Мең-мең рәхмәт сезгә, әнкәйләр!

Кулланылган әдәбият.
1.	Татар балалар әдәбиятыннан хрестоматия: ике томда. 1 том: Гомуми белем бирү мәктәпләре, урта һәм югары педагогик уку йортлары өчен уку ярдәмлеге / төз.-авт. Л.И.Минһаҗева, И.Х.Мияссарова. - Казан: “Хәтер” нәшр. (ТаРИХ), 2011. – 400 б.
2.	Яруллин Ф. Яз гөлләре. Шигырьләр, әкиятләр, поэмалар. - Казан; Татар.кит.нәшр., 1996. - 336 бит.
3.	Агыла да болыт агыла: Татар һәм рус мәктәпләренең 6-7 сыйныфларында укучылар өчен өстәмә әдәбият / Төзүчесе З.М.Гыйниятова. - Казан: Мәгариф, 1993.- 256 б.
4.	Күгәрченем, син дә гөрлә...: Балалар өчен җырлар.- Казан: Мәгариф, 1994.- 127 б.
5.	Аудиодиск. Луиза Батыр-Болгари. Балалар өчен җырлар: Бииләр итек-читекләр. – 2002.
6.	Миңнуллин Р.М. Күчтәнәч: Шигырьләр.- Казан: Мәгариф, 1995- 159 б. 
7.	Бари Р. Сара мәктәпкә бара: Шигырьләр. – Казан: Татар.кит.нәшр., 2007. - 77 б.
8.	Раушан көзге: Татар балалар әдәбиятыннан хрестоматия: Педагогия училищеларының мәктәпкәчә яшҗтәге балалрны тәрбияләү бүлеге өчен кулланма.- Казан: Мәгариф, 1993. - 255 б.